Znajdziemy tu przede wszystkim ogromne bogactwo produktów spożywczych pochodzenia miejscowego. W centralnej części placu, na straganach z żywnością soczyste i pachnące owoce: pomarańcze, banany, mango, granaty. Obok, w dużych koszach jarzyny, orzeszki, mąka, różnego rodzaju przyprawy. W emaliowanych miskach świeże i suszone mięso, dalej ryby. Na ziemi porozkładane są bulwy manioku i jamu, przypominające ziemniaki. Można tu także napić się soku, zręcznie wyciśniętego z pomarańczy, zjeść gorący, smaczny placuszek.
W pobliżu bramy rozsiadły się przekupki z biżuterią, które oferują kupującym piękne bransolety i naszyjniki, chociaż dużo jest także ozdób pochodzenia europejskiego. Coraz częściej pojawiają się na targach sprzedawcy pamiątek dla turystów. Na swoich straganach prezentują masowo produkowane maski, rzeźby czy ozdoby, które są jednak tylko marną kopią autentyków.
Podobnie jak dawniej można kupić jednak wspaniałe wyroby ze skóry, różnego rodzaju kosze, plecione naczynia, talerze, drewniane misy, stępy, czerpaki czy wreszcie lepione ręcznie naczynia gliniane.
Pod murem otaczającym targowisko, w sklepikach najbogatszych kupców, znajdziemy piękne dywany, stroje, puszki z konserwami, emaliowane naczynia, latarki, radioodbiorniki, zegarki.
Aby coś kupić trzeba się targować, nie wypada bowiem od razu przystać na cenę proponowaną przez sprzedawcę. Targowanie jest długie i namiętne, często staje się celem samym w sobie, a po dobiciu targu sprzedający i kupujący są jednakowo zadowoleni. W innej części bazaru zgromadzili się rzemieślnicy i specjaliści od różnego rodzaju usług. Pracują tu kowale, wykonujący na zamówienie sprzęty codziennego użytku, a także ozdoby. Obok nich siedzą krawcy, każdy przy maszynie do szycia, każdy potrafi "od ręki" uszyć stosowne ubranie. Pod drzewem pracują fryzjerzy, strzygą mężczyzn i modelują piękne , skomplikowane fryzury na głowach kobiet. Bazar to jednak nie tylko miejsce, gdzie kwitnie handel i rzemiosło, gdzie można kupić wszystko "czego dusza zapragnie", nacieszyć się oglądaniem wspaniałości wystawionych na sprzedaż, czy sprzedać coś z zyskiem. Targowisko pełni nie tylko funkcje gospodarcze, ale i społeczne. Już samo przybycie na targ jest rozrywką i przyjemnością. Można tu przecież spotkać znajomych, poznać nowych, usłyszeć nowiny z odległych stron, poplotkować, zasięgnąć rady. Bazarowy tłum tylko w części składa się z ludzi, którzy rzeczywiście kierują się zamiarami handlowymi. Wielu z nich przybyło w celach towarzyskich. Wśród przechadzających się po placu targowym są także tacy jak my - przybysze z dalekiego kraju, którzy obserwując targowisko poznają życie i kulturę mieszkańców Afryki.

Jolanta Koziorowska

*****

"Górnośląskie klimaty"
Malarstwo Jana Bembenisty

Luty 2005

Jan Bembenista urodził się 2 lutego 1962 roku w Płocku. Na Górny Śląsk przyjechał jako 30-letni mężczyzna. W 1993 roku zamieszkał w Chorzowie. Zauroczyła go architektura przemysłowa i charakterystyczna zabudowa miejska, które stały się głównym tematem jego prac malarskich. Tworzy spokojne, pełne ciepła pejzaże, a poprzez zastosowanie ciepłej kolorystyki, potrafi wydobyć łagodność i spokój płynący z obrazu, jego swoisty klimat. Maluje w konwencji realistycznej. Przemawia do widza uroda wiekowych murów, krat okiennych, wyszczerbionych bram, kamiennych gzymsów. Stara się także by obraz "uatrakcyjnić" w oryginalny sposób go oprawiając, w stare XIX-wieczne ramy okienne, które sam odnawia i dostosowuje do blejtramów. Ocena dorobku Jego twórczości znajduje swój wyraz w wielu nagrodach i wyróżnieniach jakie otrzymuje, odkąd (tzn. od 2000 roku) zaczął uczestniczyć w przeglądach i konkursach twórczości nieprofesjonalnej organizowanych przez górnośląskie muzea, domy kultury, prywatne galerie i inne instytucje promujące działalność kulturalną. Główne nagrody zdobył m.in. w Bielsku-Białej, Katowicach, Rudzie Śląskiej i Rybniku. Jego artystyczne dokonania wzbudzają szerokie zainteresowania nie tylko u fachowców, ale także u zwykłych odbiorców wystaw, oglądających prezentowane prace.

Scenariusz wystawy: Jan Bembenista
Aranżacja plastyczna: Iwona Szopa.

*****

Nordalia 2004
"PRZEGLĄD DUŃSKIEJ SZTUKI PLAKATU"

17 wrzesień - 15 październik 2004

Plakaty prezentowane na wystawie tematycznie są związane z muzyką, sztuką, teatrem, organizacjami oraz duńskim handlem i przemysłem. Wybranych sześciu współczesnych artystów specjalizujących się w sztuce plakatu zalicza się do najlepszych w Danii. Większość z nich powstała w latach 1980-1990. Duński plakat z lat sześćdziesiątych XX wieku charakteryzuje się czystością koloru i eksplozją barw. Było to wynikiem wpływu amerykańskiego pop artu. Wielu artystów z pierwszego okresu duńskiej sztuki plakatu pochodziło z kręgów artystów wykonujących ilustracje dla gazet i to ujawniło się na plakatach, które miały charakter narracyjny i humorystyczny. Są dwa różne nurty, które wydają się być charakterystyczne dla nowoczesnej duńskiej sztuki plakatu: 1) minimum środków wyrazu, co widzimy na wielu plakatach autorstwa Per Arnoldi, Finn Hjernoe i Finn Nygaard, 2) bardziej artystyczne podejście, co widzimy w pracach Per Kirkeby. Bo Bonfils działa w obydwu nurtach, ale zespolenie się cech obydwu tych nurtów w nowoczesnej sztuce plakatu duńskiego powoduje, że odbiorca uczestniczy w rozszyfrowaniu podstawowej informacji. To ostatnie jest szczególnie widoczne na plakatach Gitte Kath.

Per Kirkeby (ur. 1938)
Per Kirkeby, jeden z najbardziej uznanych artystów Danii, oprócz malarstwa i sztuki plakatu zajmuje się także architektonicznymi rzeźbami. Początkowo Kirkeby studiował geologię na uniwersytecie w Kopenhadze, ale wkrótce potem zainteresował się awangardową sztuką teatralną z lat sześćdziesiątych XX wieku, eksperymentując sztuką zespołową. Jego zainteresowanie przyrodą i geologią jest wciąż widoczne w jego twórczości artystycznej. Ekspresyjny styl Kirkeby?ego często miesza figuratywne i abstrakcyjne formy. Tematem jego plakatów są przeważnie jego własne wystawy i filmy. Wśród nich jest również plakat "Asger Jorn" z 1977 r. reklamujący film Kirkeby?ego na temat słynnego duńskiego artysty Asgera Jorn. Stosowanie fotomontażu, które Kirkeby praktykował w latach sześćdziesiątych, jest także widoczne w tym plakacie. Inną cechą charakterystyczną jego plakatów jest stosowanie ręcznie pisanych liter, co odróżniało plakat od innych grafik produkowanych w celach handlowych.

Finn Hjernoe (ur. 1940)
Finn Hjernoe zawodowo zajmuje się designem graficznym, fotografią oraz jest designerem wykonującym projekty dla reklamy. Jego twórczość jako designera - grafika obejmuje wykonanie projektów logo i innych systemów identyfikacyjnych dla ponad 200 duńskich i międzynarodowych firm oraz organizacji. Jednym z jego większych zadań było stworzenie w 1976 roku logo z okazji 200-lecia Stanów Zjednoczonych Ameryki. Organizacja "Plant et tro" ("Posadź drzewo"), której głównym celem jest zachęcanie do powszechnego sadzenia drzew w Danii, zamówiła plakat także u Finna Hjernoe. Plakat wykonany dla tej organizacji odzwierciedla umiejętność Hjernoe przedstawienia jasnej informacji opartej na jednym motywie, jakim jest duży, rozrośnięty dąb. Hjerno przedstawiał w swoich plakatach tło stopniowo zabarwione kolorem. W przypadku prezentowanego plakatu występuje intensywny błękit nieba. Książę Danii Fryderyk, który jest oficjalnym protektorem tej organizacji, na tym plakacie jest prezentowany za pomocą żółtej korony królewskiej, znajdującej się nad drzewem.

Bo Bonfils (ur. 1941)
Bo Bonfils jest szczególnie wszechstronnym artystą. Oprócz plakatów wykonywał ilustracje dla gazet, projekty graficzne dla wielkich firm, a także projektował porcelanę, szkło oraz zabawki dla dzieci. Środki wyrazu widziane na plakatach Bo Bonfilsa przejawiają się zarówno podejściem minimalistycznym, jak i narracyjnym. Minimalistyczne podejście przez lata występowało na jego wielu plakatach tworzonych dla duńskiego designu. Jakkolwiek plakaty pokazywane na tej wystawie przedstawiają narracyjne i romantyczne oblicze Bonfilsa, które ma swoje korzenie w pracach duńskich twórców plakatu z lat trzydziestych XX wieku. W 1976 roku Duńskie Koleje Państwowe poprosiły Bonfilsa o stworzenie ich dorocznej serii plakatów. Bo Bonfils zawsze był zafascynowany samochodami, statkami i innymi pojazdami transportowymi. Pasja jego obejmowała kolekcjonowanie i odrestaurowanie tych obiektów. W delikatnych barwach akwareli przedstawiających duńskie krajobrazy i atmosferę kolei mieszają się bardzo nastrojowe i narracyjne elementy.

Per Arnoldi (ur. 1941)
Plakaty Pera Arnoldi są natychmiast rozpoznawalne spośród plakatów duńskich. Humorystyczne i często niepretensjonalne plakaty wywołują szeroki aplauz publiczności i wielkie międzynarodowe oklaski. W latach sześćdziesiątych XX wieku w Arnoldim, artyście o różnorodnych talentach i uzdolnieniach, dokonał się przełom, który został zainspirowany przez amerykańską pop art., będący przeciwwagą sztuki awangardowej lat pięćdziesiątych. Poza plakatami Arnoldi zajmuje się malarstwem, wzornictwem, projektowaniem dla firm, programami telewizyjnymi, filmami i dużymi dekoracjami. Inspiracją dla niego były prace twórców międzynarodowej szkoły sztuki z lat trzydziestych XX wieku, jak na przykład De Stijl, który także stosował jasne kolory, szczególnie podstawowe: żółty, niebieski i czerwony. Podstawowe kolory można zobaczyć na plakacie "Oscar Peterson" z 1978 roku, jednym z wielu plakatów Arnoldiego związanych z jazzem. Prosta wypowiedź odbywa się poprzez wydobycie jednego elementu, w tym przypadku fortepianu, poprzez uproszczenie go i w ten sposób zrobienie z niego symbolu. Innym powtarzającym się motywem na plakatach Arnoldiego jest stosowanie dużych liter, w przypadku prezentowanego plakatu zaakcentowanych białym kolorem na czarnym tle.

Gitte Kath (ur. 1948)
Przez wiele lat Gitte Kath, scenograf i artystka specjalizująca się w tkaninie, tworzyła plakaty głównie dla sztuk granych w "Teatret Mollen", gdzie sama pracuje. W przeciwieństwie do większości innych plakatów, plakaty Gitte Kath nigdy głośno nie obwieszczają o przekazie swoich informacji, ale wymagają większej przenikliwości w rozumieniu ich ze strony odbiorcy. Większość jej plakatów jest kolażami. Plakaty Kath są nowoczesne w stylu "Stilleben", gdzie każdy przedmiot: wieszak, kapelusz z szerokim rondem lub stara walizka, jest wypełniony metaforycznym znaczeniem. Jest to jak wizualny wiersz opowiadający historyjkę odbiorcy, aby się sam "odbudował". Plakat "Vanens magt" ("Siła przyzwyczajenia") stworzony dla sztuki Thomasa Bernharda jest typowym przykładem jej wzruszającej i poetyckiej sztuki plakatu. Połączenie starego buta i wagi może być interpretowane na wiele sposobów w zależności od odbiorcy. Stosowanie plam namalowanych na powierzchni obrazu pomaga w stworzeniu dystansu między fotografią a odbiorcą. Dzięki umieszczeniu na plakacie rodzaju patyny i łagodnych tonów, które wywołują takie wrażenie, jakie robi zniszczony tytuł pisany na maszynie do pisania. To są wszystkie charakterystyczne elementy środków wyrazu Gitte Kath.

Finn Nygaard (ur. 1955)
Doświadczenie jako zawodowego grafika-projektanta dała Finnowi Nygaard wiele zamówień ze strony dużych firm duńskich. Jednak cały czas interesuje się etyczną stroną produktów i dlatego nigdy nie będzie wykonywał reklam produktów szkodliwych dla środowiska. Jego twórczość obejmuje także plakaty, których tematem jest szeroki przekrój wydarzeń kulturalnych. Wykonał wiele plakatów dla festiwali i teatrów. Typowe dla jego plakatów jest zapożyczenie stylistycznych elementów ze świata komiksu, na przykład jego rysunki postaci. Inną charakterystyczną cechą jego sztuki jest stosowanie ogromnej ilości różnych kolorów.
Plakat "Dansk Plakatmuseum" ("Duńskie Muzeum Plakatu"), podobnie jak wiele innych plakatów Nygaarda, posiada pełen siły i dynamizmu charakter. Napięcie między chropowatymi i fragmentarycznymi cechami postaci, namalowanej ręcznie, a narożnymi liniami czerwonego kwadratu jest wyróżniającą się cechą oznaczającą, że postać przekracza granicę między jednym wszechświatem a drugim.

Mette Bruun

Wystawa przygotowana przez Duńskie Muzeum Plakatu dla Duńskiej Agencji Sztuki, udostępniona przez Ambasadę Danii w Warszawie.

*****

Wystawa "U starki w doma"

Dawne sprzęty i meble we współczesnym wnętrzu mieszkalnym należą dziś do rzadkości. Na terenie Górnego Śląska przemiany w jego urządzeniu pod względem rozplanowania i wyposażenia nastąpiły na przełomie XIX i XX w. W XIX w. w skład tradycyjnego wyposażenia wnętrza mieszkalnego wchodziły: szeroka ława konstrukcji skrzyniowej, która po rozłożeniu służyła do spania tzw. "szlabanek", lub "bety", malowane łóżko, skrzynia na odzież, półka z poręczą na gliniane miski i garnuszki oraz obrazy świętych dekorowane papierowymi kwiatami. Na przełomie XIX i XX w. zmiany w urządzeniu wnętrza mieszkalnego wprowadzili robotnicy. Wyposażenie kuchni stanowiły: stół "roma" z haczykami do zawieszania garnuszków, szafa na żywność, "szybunek" (kredens) i "półszafek", umywalka, krzesła, ława. Natomiast w izbie stały przeważnie dwa łóżka obok siebie, szafa na odzież , komoda, "wertiko" (szafka na bieliznę), stół i krzesła. Charakterystyczną cechą tego wnętrza było to, że jego wszystkie elementy znajdowały się tu w określonym układzie. Dekoracyjność izby przejawiała się w licznych ozdobach ustawianych na "wertiku" i na komodzie, na której zazwyczaj znajdowały się gipsowe czy porcelanowe figurki, przedstawiające postacie świętych, szklane wazoniki, a w nich bukiety papierowych kwiatów. Dekorację wnętrza zwłaszcza w kuchni uzupełniały "żąbki" zdobiące półki i makatki wieszane nad stołem, na drzwiach oraz obrazy o treści religijnej i pamiątki rodzinne. Stół i łóżka zawsze nakrywano kapami płóciennymi ozdobionymi haftem, bądź pluszowymi, które zazwyczaj stanowiły komplet. Mieszkania robotnicze mieszczące się w wieloizbowych i wielopiętrowych domach były o wiele uboższe, sprzęty wykonywano zaś w wielu przypadkach samodzielnie w godzinach wolnych od pracy. Życie codzienne mieszkańców Górnego Śląska ilustruje ekspozycja sprzętów i przedmiotów, jakie można było spotkać w mieszkaniach domów robotniczo-chłopskich i mieszczańskich na początku XX wieku i w okresie międzywojennym. Na ekspozycji zaprezentowano także strój bytomski określany jako rozbarski, który był najbardziej reprezentatywny wśród strojów górnośląskich. Wiąże się on przede wszystkim z obszarem przemysłu górniczo-hutniczego. W kilku odmianach, zróżnicowanych pod względem elementów dekoracyjnych występuje ten strój do dnia dzisiejszego. Na wystawie pokazano zestaw odzieży dziewczęcej, kobiecej i męskiej.

Scenariusz: Zofia Brachaczek
Aranżacja plastyczna: Mariusz Paluchiewicz

*****

Wystawa prezentująca prace: Franciszka Wójcika, Aliny Wójcik-Leśniak, Izabeli Leśniak

Franciszek Wójcik (1903-1984)
Urodzony 2 stycznia 1903 r. w Wojciechowie na Lubelszczyźnie. Wykształcenie artystyczne zdobył w Państwowej Szkole Przemysłowej im. Stanisława Szczepanowskiego we Lwowie, a następnie na Wydziale Malarstwa i Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie jego nauczycielami byli wybitni profesorowie: Kazimierz Sichulski, Xawery Dunikowski, Władysław Jarocki, Wojciech Weiss, Stanisław Kamocki. Akademię Sztuk Pięknych ukończył z wyróżnieniem w 1938 r. i jako stypendysta rządu włoskiego kontynuował studia w rzymskiej Accademia di Belle Arti. W 1939 r. został wytypowany do kontynuowania studiów na uczelniach artystycznych Paryża, co nie doszło do skutku z powodu wybuchu II wojny światowej. Już w czasie nauki w Szkole Przemysłowej w 1922 r. malował kościół Redemptorystów w Krakowie oraz wykonał projekt gobelinu wg szkiców K. Sichulskiego na wystawę w Paryżu. W 1925 r. zorganizował pierwszą indywidualną wystawę w Kowlu. W 1926 r. malował we Lwowie kaplicę św. Huberta w kościele św. Elżbiety, a w 1927 r. zorganizował indywidualną wystawę we Lwowie. W Rzymie w 1938 r. miała miejsce jego pierwsza zagraniczna wystawa indywidualna. Po powrocie do kraju osiadł w Zakopanem, gdzie spędził resztę życia. W czasie II wojny światowej wiele jego obrazów zrabował okupant, a część spłonęła w powstaniu warszawskim. W 1945 r. jako jeden z pierwszych został przyjęty w poczet członków Związku Polskich Artystów Plastyków w Zakopanem. W swojej sztuce reprezentował kierunek realistyczny, malował pejzaże, portrety, martwą naturę. Po wojnie wykonywał prace złotnicze i malarskie w kościołach (Bożęcin - 1952 i Bruśnik - 1955), odnawiał obrazy kościelne. W latach 1922-1984 zorganizował w kraju i za granicą około 50 wystaw indywidualnych, w tym dwie największe Jubileuszowe - 50-lecia i 60-lecia pracy artystycznej. Brał również udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Jego prace znajdują się w zbiorach sejmowych, w wielu muzeach w kraju i za granicą (m.in. w Watykanie i Leningradzie) oraz prywatnych kolekcjach za granicą. Za swoją twórczość został wielokrotnie wyróżniony przez Ministra Kultury i Sztuki oraz Związek Polskich Artystów Plastyków. W 1976 r. otrzymał złotą odznakę za szczególny wkład w realizowaniu celów i zadań ZPAP, w 1978 r. złotą odznakę za zasługi dla Zakopanego, a w 1981 r. złotą odznakę za zasługi dla województwa nowosądeckiego. Aktywny w swej pracy do ostatnich dni nie zdążył zrealizować swego planu wykonania w czynie społecznym dla miasta Zakopanego panoramy Morskiego Oka w mającym powstać Centrum Kultury. Zmarł 27 stycznia 1984 r. w Zakopanem, i tam został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na "Pęksowym Brzyzku".

Alina Wójcik-Leśniak (1933-2004)
Urodziła się 21 lutego 1933 w Krakowie. W 1958 r. ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie - Wydział Malarstwa. Od 1959 r. brała udział w wystawach ogólnopolskich, okręgowych oraz okolicznościowych w kraju i za granicą, m.in. w wystawach Okręgu Katowickiego w latach 1960-1980, w ogólnopolskich wystawach "Jesień Bielska" w latach 1960-1978 i wystawach poplenerowych w latach 1965-1969. Zorganizowała również 10 wystaw indywidualnych. W latach 1971-1975 brała udział w wystawach zagranicznych: na Węgrzech, w Austrii i Czechosłowacji. W 1972 r. otrzymała nagrodę Wydziału Kultury MRN w Sosnowcu, a w 1975 r. Nagrodę Wojewody Katowickiego. Prace Aliny Wójcik-Leśniak znajdują się w zbiorach Muzeum w Chorzowie, Muzeum w Zabrzu, Wojewódzkiego Wydziału Kultury w Katowicach i Radomiu oraz w prywatnych w kraju i za granicą. Zmarła 19 marca 2004 r.

Izabela Leśniak
Urodziła się 16 marca 1956 r. w Sieradzu. Dzieciństwo spędziła w Zakopanem, do Liceum Ogólnokształcącego uczęszczała w Katowicach, a następnie ukończyła studia na Wydziale Ekonomiki i Organizacji Turystyki w Wyższym Instytucie Gospodarki Narodowej w Warnie. Obecnie pracuje w PKO BP SA w Oddziale Regionalnym w Katowicach. Ze sztuką ma do czynienia od dziecka. Pod kierunkiem dziadka Franciszka Wójcika maluje od 5 roku życia, głównie pejzaże i kwiaty. Po wyjeździe z Zakopanego w szkole średniej, jak również w czasie studiów kontynuuje "studia malarskie" zarówno pod kierunkiem mamy - Aliny Wójcik-Leśniak, jak i dziadka. Prace Izabeli Leśniak eksponowane były w katowickiej Desie, zakopiańskim hotelu "Gazda" oraz na wystawach dla twórców nieprofesjonalnych.

Opracowała: Izabela Leśniak

*****

SZTUKA AFRYKI ZACHODNIEJ

Kontynent afrykański, pomimo istnienia tam, od setek lat, co najmniej kilku tysięcy większych i mniejszych grup etnicznych, posiadających oryginalną kulturę będącą ich niezbywalnym, niezaprzeczalnym dziedzictwem, dla większości Europejczyków jawi się jako obszar dość jednorodny i mocno egzotyczny, "czarny ląd" pełen fascynującej sztuki rzeźbiarskiej (często z domieszką magii) "żyjących masek", olbrzymich przestrzeni z dzikimi stadami zwierząt i dumnych koczowników. Charakterystyczne wioski plemienia Somba z Beminu z zagrodami wzniesionymi z niewypalanej gliny, zbudowanymi w formie obronnego zamku z charakterystycznymi wieżyczkami - spichlerzami rozciągającymi się wśród pofałdowanych wzgórz, tworzą jeden z bardziej urokliwych i mało znanych krajobrazów Afryki Zachodniej. W trudno dostępnych zarówno dla samochodu, jak i dla ludzi dolinach, na mało urodzajnej ziemi uprawia się proso, jam, czasami sorgo, arachidy czy kukurydzę. Zbieractwo i łowiectwo, a nawet hodowla odgrywają zdecydowanie drugorzędną rolę. Jednak pomimo śladowych ilości dzikich zwierząt, w każdej zagrodzie można znaleźć łuki i strzały, włócznie, siekierki bojowe czy plecione tarcze. To ślady dawnych czasów, wielkich polowań czy krótkich, lecz zaciekłych walk międzywioskowych. W bardziej oddalonych wioskach większość tkanin na odzież robiona była z nici bawełny na prostym, dwunicielnicowym warsztacie tkackim. Warto podkreślić, że rzemiosło to podobnie jak krawiectwo było nie tylko tutaj, ale i w całej Afryce domeną mężczyzn. Niezwykle interesująca jest eksponowana na wystawie sztuka Afryki Zachodniej - to prawdziwe Eldorado dla miłośnika i znawcy tego tematu. Burkina Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej, Mali czy Nigeria to kraje, gdzie sztuka osiągnęła swoje szczyty. Nie jest to jednak twórczość artystyczna w naszym tego słowo rozumieniu - wartości estetyczne czy artystyczne odgrywają pośrednią rolę. Maski i rzeźby wolno stojące, najczęściej figury przodków, mają pomóc obecnym ich użytkownikom w pokonaniu przeciwności i kłopotów dnia codziennego. Dla Afrykanina nawet najbardziej święta i czczona maska lub maska-fetysz traci często całkowite znaczenie i wartość z chwilą zakończenia obrzędu, w którym występowała. Dla niego najważniejszy jest kontekst użycia przedmiotu. Podczas obrzędu maska i osoba, która ją nosi, staje się bowiem uosobieniem czy wcieleniem nadprzyrodzonych mocy lub bóstwa, które wyobraża. Staje się pośrednikiem między światem żywych a światem przodków bóstw czy zmarłych. Dziś trzeba mieć wiele szczęścia (lub wiedzy i doświadczenia), aby trafić w Afryce na oryginalny występ większej grupy postaci w maskach czy odkryć "święty gaj" ze świątynią poświęconą dawnym przodkom. W tym względzie Afryka się szybko zmienia lub schodzi głęboko w ukrycie. Wystawa została urządzona ze zbiorów Muzeum Miejskiego w Żorach i afrykanisty Lucjana Buchalika, dyrektora tegoż Muzeum. Jest on organizatorem począwszy od 1990 r. wypraw badawczych do Beninu, Lobi, Burkina Faso, Mali. Jego wyjazdy do Afryki, oprócz zadań badawczych związanych z poznaniem, zrozumieniem i opisem kultury odwiedzanych plemion, mają także jeden ważki cel - gromadzenie eksponatów dla muzeów polskich.

Scenariusz i tekst: Lucjan Buchalik
Aranżacja plastyczna i realizacja: Zofia Brachaczek, Iwona Szopa

*****

Panteon Świętych i grzeszników - rzeźby Leszka Korzekwy

Leszek Korzekwa jest autorem wielu rzeźb i płaskorzeźb przedstawiających, przede wszystkim figuralnych, operujących motywem, jednej, czasem kilku postaci ludzkich i zwierzęcych. Wykonuje je głównie dłutami w drewnie lipowym, czasem topolowym lub dębowym . Ponieważ materiał często narzuca mu formę, rzadko przygotowuje szkic rysunkowy, szkicuje na bieżąco na materiale. Rzeźby po wypolerowaniu pokrywa pobiałką, a następnie barwną polichromią. Niektóre rzeźby jedynie bejcuje.
Rzeźbiąc "Piękne Madonny", świadomie nawiązuje do stylu snycerzy późnego gotyku, którym jest zauroczony. Nie kopiuje konkretnych rzeźb, lecz czerpie z nich inspirację, tworząc autorskie formy. Inspiracja gotycką treścią religijną wynika z wyniesionych z domu tradycji chrześcijańskich i własnych duchowych przemyśleń.
Urocze, pełne kobiecego wdzięku postacie "Pięknych Madonn" cechuje obfitość i zróżnicowanie sfałdowanych, ciężkich, udrapowanych tkanin, które okrywają kruchą, wątłą, lekko wygiętą postać Matki, podtrzymującej obiema rękami Dzieciątko. Słodkie, dziewczęce twarzyczki Madonn nawiązują do ideału kobiecej urody fizycznej i duchowej z początku XV wieku. Podobnie jak snycerze tego okresu Leszek Korzekwa rzeźbi swoje Madonny w miękkim, lipowym drewnie, a następnie polichromuje je. W tym materiale powstały też wyobrażenia innych świętych: św.Jerzego, św. Jana Chrzciciela, św. Floriana, św. Jakuba Starszego, św. Rocha, św. Anny Samotrzeć, św. Brygidy z córką św. Elżbietą, św. Kingi, a także szopki, "Ucieczka do Egiptu", Aniołki, Chrystus Frasobliwy, czy liczne krucyfiksy.
Każdy z tych świętych zaopatrzony jest w charakterystyczne dla niego ubiory i atrybuty, np. św. Jan Chrzciciel trzyma w ramionach baranka, św. Florian gasi pożar, polewając kościółek wodą, św. Jerzy to rycerz w zbroi na koniu lub bez niego, zabijający włócznią smoka, św. Kinga, w czarnym habicie klaryski, ma u stóp złożone berło i koronę królewską oraz kościółek, św. Roch psa, a św. Benedykt, założyciel klasztoru bernardynów na Monte Cassino, księgę i pióro.
Uzupełnieniem prezentowanego zestawu rzeźb są sceny biblijne, ukazujące pierwszych rodziców w raju. Czasem są to portrety zaprzyjaźnionych z autorem małżeństw, którym autor dedykuje je, a żartobliwa forma przedstawia ich zamiast pod rajską jabłonią, pod wierzbą z gruszkami. Pod takim drzewem usadowił autor także siebie w "Autoportrecie wśród przyjaciół".
Korzekwa precyzyjnymi cięciami różnicuje rysy twarzy, kształt postaci, układ fałdów odzieży, pukle włosów, gładkość ciała, a także partie roślinne: trawy, korę pni drzew i konarów oraz listowie i owoce. Kolorystyka polichromii dodatkowo podkreśla te elementy.

Leszek Korzekwa urodził się i mieszka w Świętochłowicach. Z zawodu chemik technolog, ma bogatą biografię zawodową w różnych firmach i instytucjach. Wynikało to z niespokojnego ducha i ciągłych poszukiwań. Jego żona, Ewa, jest muzykiem i nauczycielem sztuki. Od dzieciństwa formował figurki w plastelinie, a także przez krótki czas w glinie. Dopiero w 1981 r. zaczął rzeźbić w drewnie, czyniąc z tego nawet przez kilka lat źródło utrzymania. Z początku były to delikatne, wysmukłe krucyfiksy, potem zaczęli pojawiać się święci, których panteon otwiera "Święty w gaiku", a kolejno dołączyli do niego: "Chrystus Frasobliwy", "Święty Jerzy", "Ucieczka do Egiptu" i inne wyobrażenia. Wkrótce zaczął rzeźbić także jego ojciec Antoni, z którym wspólnie wykonali wiele rzeźb. Kilka z nich zakupiono do zbiorów Działu Etnografii Muzeum Górnośląskigo w Bytomiu (1985 r.), Muzeum Śląskiego w Katowicach (1988 r.) i Muzeum Miejskiego w Świętochłowicach (1994 r.). Rzeźbi również jego córka Anna, z wykształcania prawnik, wielbicielka koni i tej tematyce jest wierna.
W 1984 r. rozpoczął współpracę ze Spółdzielnią Zrzeszenia Wydawców Rękodzieła Ludowego i Artystycznego CEPELIA w Czechowicach-Dziedzicach. Zaowocowała ona wyróżnieniami i nagrodami na Krajowych Przeglądach Rzeźby Ludowej CEPELIA w Warszawie (1984 i 1986 r.) oraz na konkursie eksportowym na Międzynarodowych Targach Poznańskich (1988 r.). Sprzedawał również swe prace przez Vevitas, Ars Christane i Ars Polonę (głównie za granicą).
Jego rzeźby eksponowane były na dwóch wystawach śląskiej plastyki nieprofesjonalnej, zorganizowanych przez Muzeum Górnośląskie w Bytomiu z własnych zbiorów w Ośrodku Informacji i Kultury Polskiej w Berlinie (1986 r.) oraz w Muzeum w Opawie (1988 r.). Także muzea w Raciborzu i Świętochłowicach prezentowały jego rzeźby na wystawach "Rzeźbiarze nieprofesjonalni" (Racibórz, 1987/88 r.) i "Świętochłowiccy plastycy amatorzy" (Świętochłowice, 1994 r.). Leszek Korzekwa uczestniczył też w dwóch konkursach zorganizowanych przez Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku Białej: "Sztuka ludowa w województwie śląskim" (2001 r.) oraz "Patroni Europy w sztuce" (2002/2003 r.). Pierwsza wystawa pokonkursowa prezentowana była w Galerii Bielskiej BWA, w Górnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie, w Zespole Zamkowo? Parkowym w Żywcu, a druga w Dolnym Kubinie na Słowacji i w Czeskim Cieszynie oraz w Ustroniu, Żywcu, w Muzeum Sztuki Ludowej w Otrębusach, a także w Galerii "Na Pograniczu" w Mysłowicach. W 2003 r. eksponowana była w Górnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie jego wystawa indywidualna. Wcześniej, bo w 2001 r. autor uzyskał II nagrodę w konkursie na rzeźbę pt. "Święci i Patronowie", który zorganizowała Fundacja "CEPELIA" Polska Sztuka i Rękodzieło, Krajowa Komisja Artystyczna i Etnograficzna w Katowicach i Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie.
Jego rzeźby znajdują się w kolekcjach prywatnych w Polsce i za granicą. Krystyna Kaczko

*****

Jan Paweł II - 25 lat pontyfikatu
9.X-12.XI 2003

16 października br. mija 25. rocznica wyboru Polaka kard. Karola Wojtyły na papieża. Z okazji tego wyjątkowego pontyfikatu Muzeum Miejskie w Świętochłowicach zorganizowało wystawę poświęconą papieżowi Janowi Pawłowi II - pielgrzymowi, apostołowi miłości, pokoju i pojednania. Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II, urodził się 18 maja 1920 r. w Wadowicach. Po ukończeniu szkoły podstawowej, naukę kontynuował w męskim Państwowym Gimnazjum Śląskim im. Marcina Wadowity, którą ukończył w 1938 r., a następnie rozpoczął studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W lutym 1941 r., w związku ze śmiercią ojca zmuszony był przerwać studia. Zatrudnił się w zakładach chemicznych w Borku Falęckim jako pracownik fizyczny w kamieniołomach. W dwa lata później, nie przerywając pracy w fabryce Solvay, wstąpił do tajnego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Krakowie i jednocześnie rozpoczął studia konspiracyjne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako kleryk do końca wojny zamieszkał w pałacu biskupim, arcybiskupa krakowskiego kardynała Adama Sapiehy, zaś po jej zakończeniu - w seminarium przy ul. Podwale. Od kwietnia 1945 r. do sierpnia 1946 r. podjął pracę jako asystent na Uniwersytecie Jagiellońskim - prowadził seminaria z historii dogmatu. 1 listopada 1946 r. Karol Wojtyła przyjął święcenia kapłańskie. Mszę prymicyjną odprawił w krypcie św. Leonarda na Wawelu. Już kilka dni później udał się do Rzymu, gdzie rozpoczął półtoraroczne studia w Instituto Internacionale Angelicum. Po ukończeniu pierwszego roku studiów wyjechał do Francji, Holandii i Belgii, gdzie prowadził pracę duszpasterską wśród skupisk polonijnych. W czerwcu 1948 r., po ukończeniu studiów, ks. Karol Wojtyła wrócił do Krakowa, a w lipcu objął posadę wikarego w parafii Niegowić, w pobliżu Bochni. Pracował tam do marca 1949 r., po czym został przeniesiony do parafii św. Floriana w Krakowie. Równocześnie kontynuował pracę naukową na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po jego likwidacji w 1954 r. przez władze państwowe, zaczął wykładać w seminariach duchownych w Katowicach, Częstochowie i Krakowie, a także na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W połowie 1958 r. otrzymał nominację na biskupa tytularnego Stolicy Ombitańskiej, co jednocześnie dawało stanowisko biskupa pomocniczego Krakowa. Konsekrowany był 28 września 1958 r. w katedrze wawelskiej. Za swą dewizę biskupią obrał słowa ?Totus Tuus" (Cały Twój), wyrażające oddanie się Chrystusowi i zawierzenie Matce Bożej. 30grudnia 1963 r. papież Paweł VI mianował biskupa Karola Wojtyłę arcybiskupem metropolitą krakowskim. Aktywnie włączył się w obchody jubileuszu Tysiąclecia Chrztu Polski, uczestnicząc w uroczystościach i ceremoniach w wielu miastach Polski. W latach 1962-1965 brał udział w pracach Soboru Watykańskiego II jako członek delegacji polskiej. W 1967 r. otrzymał nominację na kardynała z rąk papieża Pawła VI, z którym łączyły go zbliżone poglądy na wiele zagadnień społecznych w życiu Kościoła. Rok 1978 przyniósł najważniejsze wydarzenie w życiu kardynała Karola Wojtyły. 16 października, na siódmym głosowaniu konklawe został wybrany następcą Jana Pawła I. W hołdzie dla swych poprzedników przyjął imię: Jan Paweł II. Papież Jan Paweł II odbył w ciągu swojego pontyfikatu ponad sto pielgrzymek do krajów na wszystkich kontynentach. Kilkakrotnie odwiedził także swoją ojczyznę: 2-10 czerwca 1979r., 16-23 czerwca 1983 r., 8-14 czerwca 1987 r., 1-9 czerwca 1991 r., 13-16 sierpnia 1991 r., 31 maja-10 czerwca 1997r., 5-17 czerwca 1999 r., 16-19 sierpnia 2002 r. Na ekspozycji zaprezentowano medale i znaczki pocztowe, upamiętniające pielgrzymki do Polski z lat 1979-2003, ze zbiorów Brunona Surmy z Bielszowic. Brunon Surma, miłośnik filatelistyki, swoje zbiory eksponował na ponad 60 wystawach zbiorowych i indywidualnych. Na terenie Rudy Śląskiej znany jest także, jako założyciel Szkolnych Kół Filatelistycznych i kolekcjoner starych fotografii związanych z jego rodzinnymi Bielszowicami. Eksponowane plakaty, dokumentujące wizyty Jana Pawła II w ojczyźnie, pochodzą ze zbiorów Muzeum Miejskiego.

Scenariusz i tekst: Iwona Szopa
Współpraca : Zofia Brachaczek

*****

Malarstwo Zofii Wąsik

Zofia Wąsik, nauczycielka, a zarazem artystka, urodziła się 19 listopada 1913 roku w Liszkach koło Krakowa, zmarła 15 czerwca 2000 roku w Świętochłowicach. Pochodziła z rodziny inteligenckiej. Jej matka Marianna zmarła, gdy Zofia miała 9 lat, a ojciec Stanisław wyjechał za zarobkiem do Francji. Osierocona, rozłączona z rodzeństwem, ukończyła w 1935 roku Prywatne Żeńskie Seminarium Nauczycielskie im. Mikołaja Reja w Krakowie. 15 stycznia 1938 roku podjęła pracę jako nauczycielka w Szkole Podstawowej nr III w Przysusze w powiecie końskim (później opoczyńskim), a w czasie II wojny światowej - w Mikłowicach w powiecie opoczyńskim. 11 września 1945 roku zatrudniona została przez Inspektorat Szkolny w Katowicach i skierowana do Szkoły Powszechnej nr 3 w Kochłowicach. W latach 1946-1948 pracując, uczęszczała do Państwowej Szkoły Sztuk Pięknych w Katowicach. Od 30 września 1948 r. do 30 czerwca 1950 r. przebywała na urlopie płatnym, w czasie którego ukończyła Państwowy Instytut Robót Ręcznych w Bielsku Białej; w tym okresie chodziła również na zajęcia do Państwowego Ogniska Kultury Plastycznej. Dopiero w dorosłym życiu mogła zrealizować marzenia o edukacji artystycznej. Po uzyskaniu z Ministerstwa Oświaty urlopu bezpłatnego studiowała w latach 1950-1956 na Akademii Sztuk Plastycznych w Krakowie dzięki stypendium przyznawanym przez tę uczelnię. Następnie przez rok pracowała w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach jako wizytator szkół artystycznych. Zwolniona na własną prośbę, 16 września 1957 roku podjęła pracę w Szkole Podstawowej nr 2 w Świętochłowicach, w której pracowała do przejścia na emeryturę w 1971 roku; jeszcze przez rok była zatrudniona w tej szkole na pół etatu. Zorganizowana przez Muzeum Miejskie w Świętochłowicach pierwsza ekspozycja autorska Zofii Wąsik ukazuje całokształt jej twórczości malarskiej, uzupełniony fragmentami jej zapisków pamiętnikarskich spisywanych na luźnych kartkach w 1981 roku oraz kilkoma z zachowanych 38 "bajek" ? moralitetów, które powstały prawdopodobnie w 1984 roku. Zachował się także zeszyt z 33 wierszami. W obrazach, wierszach, zapiskach pamiętnikarskich oraz "bajkach" ? moralitetach dominuje SACRUM ? tematyka wynikająca z głębokich przeżyć religijnych, z przemyśleń dotyczących Chrystusa i Jego Matki, rozmów z Bogiem i gorącej wiary. Na ekspozycji prezentowane są portrety, pejzaże i martwe natury oraz marginalnie reprezentowane w twórczości artystki ? choć przeżyła 55 lat w najbardziej zindustrializowanym okręgu Polski ? motywy przemysłowe, stanowiące odniesienie do współczesnej cywilizacji i treści, które niesie, atakując człowieka. Jej mistrzami w Akademii byli znakomici malarze: Wacław Taranczewski, Czesław Rzepiński i Jerzy Fedkowicz. O swoim życiu 12 grudnia 1981 roku napisała: "Cała ta droga jest jakby jednym wielkim cierpieniem". To cierpienie nasilało się wraz z pogłębianiem się choroby. Przez ostatnie lata opiekowała się nią serdecznie sąsiadka, pani Hildegarda Wycisk, która dbała o jej sprawy bytowe, przepisywała jej "bajki", a w ostatnich dwóch miesiącach życia odwiedzała codziennie w szpitalu i była przy jej śmierci. To ona także zorganizowała uroczystość pochówku artystki i dopilnowała budowy nagrobka na cmentarzu parafii świętych Piotra i Pawła w Świętochłowicach.

Scenariusz: Krystyna Kaczko
Aranżacja plastyczna i realizacja: Zofia Brachaczek, Anna Kudrykiewicz

*****

Malarstwo Bogusławy Porębskiej
lipiec - październik 2001

Bogusława Porębska od 40 lat mieszka w Świętochłowicach, tutaj pracowała jako pracownik umysłowy w Spóldzielni "Społem", obecnie jest na emeryturze. W okresie okupacji działała w Armii Krajowej. Jest członkiem Związku Kombatantów i byłych Więźniów Rzeczpospolitej Polskiej. W 2001 r. otrzymała z rąk mgr. Eugeniusza Mosia, prezydenta Świętochłowic, stopień porucznika. Bogusława Porębska maluje głównie kwiaty, martwe natury, a także portrety. Jej prace posiadają żywe kolory i dobre wykonanie techniczne. W 1980 r. swoje prace prezentowała na wystawie indywidualnej w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji "Skałka" w Świętochłowicach. Brała również udział w wystawie zbiorowej "Świętochłowiccy plastycy amatorzy", eksponowanej w Muzeum Miejskim w Świętochłowicach (1994 r.), a także w Konkursie plastycznym im. Pawła Wróbla, zorganizowanym przez Dom Kultury w Szopienicach i polskie Radio w Katowicach (1994 r.). Jej prace znajdują się w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą. Malowałam od dziecka - jak mówi o sobie Bogusława Porębska - ale na płótnie zaczęłam malować dopiero po przejściu na emeryturę. Przez malowanie odkryłam urok, bogactwo barw i prostoty. Podoba mi się krzak lebiody pod płotem, kamyk na piasku i przewrócona butelka (...). Normalnie zieleń drzew widzi się jako jeden kolor, a ja widzę kilka kolorów zielonych. Cieszy mnie, że dostrzegam świat bogatszy w barwy i mam ochotę zapisać to pędzlem.

Scenariusz wystawy: Zofia Brachaczek
Aranżacja plastyczna: Anna Świtała

*****

Ewangelicy w Świętochłowicach
kwiecień- maj 2003

W krajobraz kopalnianych wież wyciągowych i kominów hutniczych, prawie w sam środek Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, są wpisane Świętochłowice. Chociaż wzmiankę o naszym mieście znajdujemy w dokumentach z 1313 roku, to właściwy rozkwit przypada na lata rozwoju przemysłu żelaza i cynku oraz kopalnictwa węgla. W historię pracowitych mieszkańców Śląska wpisana jest także historia wytrwałego w wierze ludu ewangelickiego. Dnia 16 września 1872 roku ewangelicy z Hajduk Górnych i Dolnych, ze Świętochłowic i Piaśnik utworzyli Związek Szkolny, wynajęli lokal w Świętochłowicach przy ulicy Długiej i utworzyli własną szkołę. W roku 1888 przeniesiono się do własnej, nowo wybudowanej szkoły ewangelickiej przy ulicy Kolejowej. W 1897 roku postawiono wniosek o wprowadzenie nabożeństw ewangelickich w Świętochłowicach. Wynajęto od kupca Kobera w kamienicy przy ulicy Długiej 13 odpowiednią salę i przystosowano ją do odprawiania nabożeństw. Po zakończeniu przygotowań, w niedzielę 19 czerwca 1898 roku sala modlitwy została poświęcona przez ks. superintendenta Jantzena w asyście ks. Zawady z Chorzowa. Do budowy kościoła przystąpiono w marcu 1900 roku. 12 sierpnia tego roku odbyło się położenie kamienia węgielnego, a już 1 grudnia 1901 roku poświęcono nowy kościół. We wzniosłym dziele budowy kościoła w tak krótkim czasie, wielkie zasługi miał cały zbór, a przede wszystkim dr Altmann, inspektor Rottmann i ks. Argo. 14 grudnia 1902 roku proboszczem parafii został ks. Klejzar. Z jego inicjatywy wybudowano w 1904 roku plebanię według projektu Nixdorfa i rozpoczęto starania o założenie cmentarza. Podjęto także kroki zmierzające do usamodzielnienia parafii. Niestety, śmierć ks. Klejzara (27 czerwca 1908 roku) przerwała te zamierzenia. Jego następcą został 4 lipca 1909 roku ks. F. Schwencker, który był w Świętochłowicach proboszczem do 1935 roku. On to doprowadził do poświęcenia 1 maja 1910 roku cmentarza przy ul. Szpitalnej i do usamodzielnienia parafii na mocy decyzji konsystorza wrocławskiego z dnia 22 września 1910 roku, a także do rozbudowy 1912 roku plebanii. Był też inicjatorem powstania w parafii 10 związków i stowarzyszeń. Po plebiscycie w Świętochłowicach aktywnie działali też polscy ewangelicy, skupiający się wokół polskich związków ewangekickich. Działalność tego rodzaju została zapoczątkowana w 1924 roku poprzez założenie Polskiego Towarzystwa Oświaty i Sztuki "Jedność". Powstało ono z inicjatywy F. Dzika, K. Żwaka, R. Kowalskiego, F. Niemczyka, P. Heroka, J. Poloka, J. Niemczyka, P. Heroka, J.Poloka, J. Niemczyka, J. Rzymana i G. Paszka. Na terenie parafii działało również kilka innych stowarzyszeń polsko- ewangelickich: Ewangelickie Stowarzyszenie Niewiast (1934), Związek Polskiej Młodzieży Ewangelickiej (1930), Ewangelicka Kuźnica. Dużą rolę w kształtowaniu polskiego obrazu ewangelicyzmu odegrał wydany od 1932 roku "Ewangelik Górnośląski", tygodnik wychodzący w Katowicach. Owocem tak szerokiej działalności w Świętochłowicach były: pierwsza polska konfirmacja, comiesięczne nabożeństwa w języku polskim, jak również praca charytatywna, propagowanie oświaty i higieny poprzez wykłady, odczyty, organizowanie wypoczynku i opieki dla dzieci przez diakonisę Danutę Gerke, która przynajmniej raz w tygodniu odwiedzała Ewangelickie Stowarzyszenie Niewiast. Ostatnie lata przed wybuchem II wojny światowej były dla parafii w Świętochłowicach bardzo trudne ze względu na konflikt narodowościowy i stanowiły klasyczny przykład złożoności tego problemu. Urzędujący od 1935 roku nowy proboszcz parafii ks. Koderisch został w 1937 roku usunięty ze swego stanowiska, a na jego miejsce wprowadzono nowego, polskiego administratora ks. Leopolda Raabego, który jako prefekt uczył religii w szkołach w Świętochłowicach, a potem, nie licząc czasu okupacji, był proboszczem w tej parafii do 1978 roku. Normalne funkcjonowanie parafii po II wojnie światowej rozpoczęło się od połowy 1945 roku, kiedy to do parafii powrócił ks. Leopold Raabe i objął administrację parafii. W wyniku wojny liczba parafian poważnie zmalała. Bezpośrednio przed wybuchem wojny liczyła 1700, a po wojnie około 700 wiernych. Mimo to parafia już w pierwszych latach powojennych mogła poszczycić się jednym z najlepszych chórów w diecezji. Chór kolejno był prowadzony przez ks. Ruckerta, L. Golkę, prof. Zdrzałka, R. Szala, Z. Kubies. Ze względu na fakt, że parafia posiadała jedną z największych sal parafialnych, Świętochłowice znane były z organizowania przedstawień teatralnych przeznaczonych dla ogółu mieszkańców Świętochłowic oraz diecezjalnych spotkań młodzieżowych w okresie karnawałowym. Po przejściu ks. Leopolda Raabe na emeryturę, 30 kwietnia 1978 roku administrację przejął ks. J.Romański z Chorzowa, a duszpasterzem parafii został ks. Tadeusz Szurman. W tym okresie przeprowadzono kilka znaczących remontów. W latach osiemdziesiątych XX w. w parafii ewangelickiej w Świętochłowicach organizowano cykliczne uroczystości ekumeniczne, m.in.: obchody 70-lecia odzyskania niepodległości, ekumeniczne nabożeństwa górnicze, młodzieżowe, zjazdy chórów. Po przejściu ks. T. Szurmana do Katowic parafię objął ks. Alfred Staniek, który pracował w niej w latach 1993-1998. Od 1998 roku w parafii pracuje ks. Alfred Bieta, który przez długie lata był duszpasterzem w Anglii. Parafia obecnie liczy niespełna 300 osób. Swe działanie objawia w normalnej pracy duszpasterskiej wśród dzieci, młodzieży w działalności chóru i Koła Pań, a także zabezpieczaniu wartości materialnych parafii i z nadzieją patrzy w przyszłość. Patrząc na dzieje parafii i historię całego Kościoła ewangelickiego na tym bogatym skrawku ziemi, historię splątaną trudną do jednoznacznej oceny, można zauważyć, że droga Boża wyznaczona parafii była i jest lepsza od drogi, którą czasami chciał jej wyznaczyć człowiek, i warto iść dalej za tymi, którzy kiedyś na sztandarze miejscowego oddziału Towarzystwa Polaków Ewangelików umieścili słowa psalmisty: "Pan jest pasterzem moim". Wielokonfesyjność, podobnie jak i wielonarodowość Górnego Śląska jest obecnie ważnym dziedzictwem tej ziemi i stanowi istotny czynnik integracyjny z dzisiejszą Europą.