Świętochłowickie tradycje muzealnicze sięgają okresu międzywojennego i wiążą się z osobą Stanisława Wallisa. Wyrósł on w atmosferze kultu dla "wszystkiego co polskie, więc swojskie". Wraz z ojcem, Łukaszem, zbierał przez wiele lat przedmioty, które miały charakter zabytkowy i świadczyć mogły o polskiej przeszłości Górnego Śląska. Wydział Powiatowy w Świętochłowicach, doceniając znaczenie zbiorów muzealnych dla kultury ziemi bytomskiej, której część znajdowała się w obrębie powiatu świętochłowickiego, wystąpił z inicjatywą utworzenia Muzeum Powiatowego, które zostało założone 12 marca 1925 r. Powstanie Muzeum było możliwe dzięki ofiarowaniu prywatnych zbiorów etnograficznych Łukasza i Stanisława Wallisów. Kierownictwo Muzeum powierzono Stanisławowi Wallisowi. W muzeum tym gromadzono przede wszystkim zabytki z terenu powiatu świętochłowickiego z dziedziny etnografii, literatury śląskiej, geologii, numizmatyki oraz pamiątki plebiscytu i powstań śląskich. Ideę reaktowywania Muzeum w Świętochłowicach podjęli w latach 70-tych członkowie Towarzystwa Miłośników Świętochłowic. Z inicjatywy społecznej, przy poparciu władz miejskich w zabytkowym budynku przy ul.Dworcowej 14, wyremontowanym wysiłkiem świętochłowickich zakładów pracy, dnia 21 VII 1977 r. otwarto Miejską Izbę Regionalną. Kierownikiem jej został Witold Kssobudzki- człowiek szczerze oddany placówce. Mieszkańcom miasta zaprezentowano wtedy stałą ekspozycję obrazującą dzieje miasta. W 1981 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, biorąc pod uwagę rolę, jaką spełnia ta placówka w życiu kulturalno- oświatowym i wychowawczym miasta, postanowieniem z dnia 6 V 1981 r. zmieniło nazwę Miejskiej Izby Regionalnej na Społeczne Muzeum Regionalne. Momentem przełomowym w historii Muzeum był rok 1991: dnia 16 maja tegoż roku Rada Miejska zmieniła Społecznego muzeum na muzeum miejskie, zatwierdziła nowy statut i oddała w wieczyste użytkowanie nieruchomości przy ulicy Dworcowej 14. Głównym zadaniem placówki jest gromadzenie, opracowywanie, zabezpieczanie i popularyzowanie zabytków związanych z historią miasta i Górnego Śląska.